Μια πρόταση ανάπτυξης με επίκεντρο την Αμφίπολη

Του Δημήτρη Γαρούφα*

 

Η Αμφίπολη κατέκτησε την παγκόσμια επικαιρότητα το 2014 με την αποκάλυψη του ταφικού μνημείου στην τοποθεσία «Καστά» και απασχολεί ακόμη την επικαιρότητα  και σε επιστημονικό επίπεδο σε ότι αφορά τον προορισμό του μνημείου ενώ επιτακτικά τέθηκε το θέμα  αξιοποίησης και ανάπτυξης της περιοχής.

Η αρχαία Αμφίπολη ΄ήταν όπως έγραφε ο ιστορικός Θουκυδίδης «περίβλεπτος κατά γην και θάλατταν»  γιατί κτίστηκε πάνω σε λόφο και ήταν ορατή από το Αιγαίο πέλαγος αλλά κι΄ από το βορρά,μέχρι το όρος Μπέλλες στα σύνορα με τη Βουλγαρία,  και υπήρξε για 1200 χρόνια από το 437 π.χ. μέχρι τον 7ο μ.χ αιώνα μητροπολιτικό  εμπορικό και πνευματικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής  και μνημεία που αποδεικνύουν αυτή την ιστορική παρουσία αποκαλύπτονται καθημερινά.

Σήμερα στην Αμφίπολη η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αποκαλύψει τμήματα του αρχαίου τείχους σωζόμενα  σε ύψος μέχρι 7,5 μέτρων, το μοναδικό αρχαίο Γυμνάσιο με την μοναδική εφηβαρχική στήλη, ελληνιστικές οικίες, μακεδονικούς τάφους, παλαιοχριστιανικές βασιλικές στην αρχαία ακρόπολη ,εκατοντάδες τάφους και τελευταία το ταφικό μνημείο στον Καστά που οι αρχαιολόγοι που έχουν την ευθύνη των ανασκαφών  υποστηρίζουν ότι κατασκευάσθηκε κατ΄ εντολήν του Μ.Αλεξάνδρου ως μνημείο για τον επιστήθιο φίλο του και στρατηγό Ηφιιστίωνα. Λειτουργεί από το 1995 μοναδικό αρχαιολογικό Μουσείο στην είσοδο του σημερινού χωριού που με τα εκθέματά του παρουσιάζει επαγωγικά την ιστορία και την ζωή της περιοχής ανά τους αιώνες με ικανοποιητική επισκεψιμότητα ειδικά τα τελευταία χρόνια μετά την δημοσιότητα που δόθηκε στην αποκάλυψη του ταφικού μνημείου στην τοποθεσία «Καστά»..

Νότια σε απόσταση περίπου 3  χιλιομέτρων υπάρχει λιμάνι  αναξιοποίητο που λειτουργεί ως καταφύγιο μάλλον αλιευτικών σκαφών, ενώ το σημερινό χωριό  βρίσκεται πάνω σε τμήμα της αρχαίας πόλης ,δίπλα περνά ο Στρυμώνας  και οι καλλιέργειες της περιοχής στον μεν κάμπο είναι βαμβάκι, καλαμπόκι κλπ. ενώ στα υψώματα κυριαρχούν οι αμυγδαλιές και οι ελιές δημιουργώντας μια πολύ όμορφη εικόνα για την περιοχή.

Μάλιστα επειδή το μικροκλίμα της περιοχής από την αρχαιότητα ευνοούσε την καλλιέργεια αμυγδαλιών ο Ελληνικός μύθος έδωσε την εξήγηση: όταν τέλειωσε ο Τρωϊκός πόλεμος και ξεκίνησε να γυρίσει στην Αθήνα ο Δημοφών, γιός του Θησέα το ταξίδι του ήταν περιπετειώδες λόγω κακοκαιρίας και τον έβγαλε στην παραλία της Αμφίπολης. Εκεί γνώρισε την Φυλλίδα κόρη του Βισάλτη που τον ερωτεύθηκε. Φεύγοντας της υποσχέθηκε ότι θα επιστρέψει από την Αθήνα να την πάρει κι΄ έτσι η Φυλλίδα μόλις άρχιζε η άνοιξη και μπορούσαν να πλεύσουν τα καράβια πήγαινε στην παραλία της Αμφίπολης περιμένοντας τον Θησέα που όμως δεν έρχονταν γι΄αυτό κι΄ο Δίας την λυπήθηκε και την μεταμόρφωσε σε αμυγδαλιά που μόλις μπαίνει η άνοιξη ανθίζει από την χαρά της  με την προσμονή του αγαπημένου της κι΄ ομορφαίνει τη φύση..΄Ετσι έδιναν την εξήγηση για  τις πολλές καλλιέργειες αμυγδαλιάς και η επαρχία λέγεται επαρχία Φυλλίδας..

Βόρειανατολικά της Αμφίπολης βρίσκονται τα χωριά του Παγγαίου που έχουν χαρακτηρισθεί ως παραδοσιακοί οικισμοί και το Παγγαίο όρος ενώ η περιοχή είναι μοναδικής ομορφιάς. Το μικροκλίμα της περιοχής εξασφαλίζει δροσερό καλοκαίρι με καθημερινό νότιο άνεμο από τη θάλασσα και εκατέρωθεν του Στρυμώνα υπάρχουν όμορφες ακτές, μάλιστα με γαλάζια σημαία, όπως η Κυανή ακτή προς την Ασπροβάλτα και η παραλία Οφρυνίου από την άλλη πλευρά.

Για την αξιοποίηση της περιοχής όταν ήταν  υπουργός ΠΕΧΩΔΕ ο Αντώνης Τρίτσης που ήταν οραματιστής  είχε εκπονήσει το 1982  σχέδιο στο πλαίσιο της  επιχείρησης πολεοδομικής ανασυγκρότησης με το οποίο το 1982 οραματιζόταν για το 2.000 πλήρη ανάδειξη και αξιοποίηση του αρχαιολογικού χώρου, λειτουργία του λιμανιού της Αμφίπολης ως μαρίνας για τουριστικά σκάφη και δημιουργία οικισμού 20.000 κατοίκων με τον Στρυμώνα να είναι πλωτός μέχρι ένα σημείο και να χρησιμοποιείται για επίσκεψη αρχαιοτήτων ενώ πρόβλεπε από το χωριό Ροδολίβος, βορειότερα, να εγκατασταθεί και λειτουργεί τελεφερίκ μέχρι την κορυφή του Παγγαίου…Οι κάτοικοι θυμούνται ακόμη συνεργεία μηχανικών που μετρούσαν στα υψώματα για τον νέο οικισμό αλλά μόλις έφυγε από το Υπουργείο ο Α.Τρίτσης εγκαταλείφθηκαν τα σχέδια αυτά.

Σήμερα στην περιοχή ,εκτός του αρχαιολογικού χώρου Αμφίπολης ,του Μουσείου της και του ταφικού μνημείου στην τοποθεσία Καστά, υπάρχουν βορειοανατολικά  μοναστήρια όπως της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, της Αγίας Παρασκευής κλπ, ,το μοναδικό σπήλαιο της Αλιστράτης, το φαράγγι του Αγγίτη, τα χωριά του Παγγαίου ως παραδοσιακοί οικισμοί ενώ νότια της Αμφίπολης υπάρχει το λιμάνι της σε απόσταση 3 χιλιομέτρων και καθαρές παραλίες στον Στρυμωνικό κόλπο με θέα μέχρι το ΄Αγιο ΄Ορος.. Υπάρχουν καλλιέργειες που ομορφαίνουν το τοπίο(αμυγδαλιές, ελιές κλπ.) και δροσερό μικροκλίμα. Επιπλέον η περιοχή λόγω Εγνατίας Οδού είναι εύκολα προσπελάσιμη και απέχει περίπου 90 χιλιόμετρα από Θεσσαλονίκη,50 από Σέρρες και 50-55 από Καβάλα και Δράμα. Κάθε καλοκαίρι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αμφίπολης διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, κυρίως μουσικές.

Με αυτά τα δεδομένα θα μπορούσε να υπάρξει μια πρότυπη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής με επίκεντρο την Αμφίπολη. Η ανάπτυξη θα στηριζόταν στην περαιτέρω αξιοποίηση και προβολή των μνημείων, της ιστορίας και της ομορφιάς της περιοχής σε συνδυασμό με αξιοποίηση του λιμανιού . Προσφέρεται για αρχαιολογικό αλλά και θρησκευτικό τουρισμό με δημιουργία υποδομών αλλά θα έλεγα ότι θα μπορούσε να λειτουργεί και ως πρότυπο πολιτιστικό κέντρο. Θα μπορούσε να συνδεθεί με τα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης και να λειτουργούν σε αυτή θερινά τμήματα μαθημάτων  και να διοργανώνονται και  επιστημονικές εκδηλώσεις..΄Ηδη υπήρξε από  ετών  ενδιαφέρον από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και νομίζω ότι υπογράφηκε και προγραμματική σύμβαση με τον Δήμο Αμφίπολης για λειτουργία από το τμήμα Διεθνών Σπουδών του ΠΑΜΑΚ μαθημάτων τους θερινούς μήνες για προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και διοργάνωση σε τακτικά χρονικά διαστήματα συνεδρίων μελέτης του έργου του Θουκυδίδη ως εκφραστή της ρεαλιστικής θεώρησης των πραγμάτων δεδομένου ότι ο Θουκυδίδης έγινε ιστορικός μάλλον λόγω της Αμφίπολης γιατί δεν μπόρεσε να την σώσει από τους Σπαρτιάτες κι΄ αυτοεξορίσθηκε στην Σκαπτή ΄Υλη στο Παγγαίο όπου έγραψε την ιστορία του.

Συμπερασματικά θα έλεγα ότι η  αρχαία Αμφίπολη θα μπορούσε να αποτελέσει το επίκεντρο για μια άλλη ανάπτυξη της περιοχής με σεβασμό και προβολή των μνημείων, της ιστορίας και της φυσικής ομορφιάς της περιοχής .Θα μπορούσε να αξιοποιηθεί γιατί προσφέρεται και για αρχαιολογικό αλλά και θρησκευτικό τουρισμό με δημιουργία τουριστικών υποδομών και  αξιοποίηση του λιμανιού της προς αυτή την κατεύθυνση. Αλλά για να  υπάρχει αξιοποίηση σύμφωνα με την ιστορία της θα έπρεπε να λειτουργεί και ως πολιτιστικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας με αναβάθμιση των εκδηλώσεων  του «φεστιβάλ Αμφίπολης» αλλά και με την σύνδεσή της με Πανεπιστημιακές Σχολές όπως προανέφερα . Χρειάζεται να υπάρξει μια ολοκληρωμένη μελέτη και πρόταση ανάπτυξης  με αυτά τα δεδομένα  που θα ανταποκρίνεται και θα αξιοποιεί τα δεδομένα της περιοχής αλλά και θα δημιουργεί προοπτική αντίστοιχη με την ιστορία της περιοχής για να λειτουργεί η Αμφίπολη και ως πολιτιστικό κέντρο διεθνούς  εμβέλειας και η οποία θα μπορούσε να υλοποιηθεί  ως πλαίσιο ανάπτυξης με δημιουργία υποδομών με ένταξη σε πρόγραμμα της Ε.Ε αλλά και με προβολή αυτής και  δημιουργία κινήτρων για να ανταποκριθεί ο επιχειρηματικός κόσμος σε εθνικό αλλά και διεθνές επίπεδο.

  • Δικηγόρος-συγγραφέας, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Το κείμενο αποτελεί εισήγησή του στο πλαίσιο του τριήμερου συνεδρίου του «Εμπορικού και Βιομηχανικού επιμελητηρίου-κέντρο Ελληνορωσικών σχέσεων» που έγινε στην Θεσσαλονίκη από 5 μέχρι 7 Ιουνίου 2016.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

AfrikaansShqipአማርኛՀայերենAzərbaycan diliEuskaraБеларуская моваবাংলাBosanskiБългарскиCatalàCebuanoChichewa简体中文繁體中文CorsuHrvatskiČeština‎DanskNederlandsEnglishEsperantoEestiFrançaisFryskGalegoDeutschGreekગુજરાતીKreyol ayisyenHarshen HausaŌlelo HawaiʻiHmongMagyarÍslenskaIgboBahasa IndonesiaGaeligeItaliano日本語Basa Jawaಕನ್ನಡҚазақ тілі한국어كوردی‎КыргызчаLatinLatviešu valodaLietuvių kalbaLëtzebuergeschMalagasyBahasa MelayuMalteseTe Reo MāoriमराठीМонголဗမာစာनेपालीNorsk bokmålPolskiPortuguêsਪੰਜਾਬੀRomânăРусскийSamoanGàidhligСрпски језикSesothoShonaසිංහලSlovenčinaSlovenščinaAfsoomaaliEspañolBasa SundaKiswahiliSvenskaТоҷикӣதமிழ்తెలుగుTürkçeУкраїнськаO‘zbekchaTiếng ViệtCymraegisiXhosaYorùbáZulu